Antwerpen, 22 mei 2026 – Het aantal gerechtelijke ontbindingen van ondernemingen in België is de afgelopen jaren spectaculair gestegen. Dat blijkt uit een nieuwe studie van GraydonCreditsafe. Waar begin deze eeuw nauwelijks honderd gerechtelijke ontbindingen per jaar werden uitgesproken, liep dat aantal in 2024 op tot 5.329 dossiers. Ook in 2025 bleef het niveau uitzonderlijk hoog met 4.714 uitspraken.
Volgens GraydonCreditsafe is de stijging het gevolg van een combinatie van nieuwe wetgeving, strengere controles door ondernemingsrechtbanken en een toenemende focus op het bestrijden van spookbedrijven en frauduleuze ondernemingen.
“De gerechtelijke ontbinding is geëvolueerd van een uitzonderlijke procedure naar een structureel instrument waarmee ondernemingsrechtbanken het economisch weefsel proberen te beschermen”, zegt Eric Van den Broele, Director Research & Development bij GraydonCreditsafe.
Niet elke gerechtelijke ontbinding is per definitie een insolventieprocedure. Een deel ervan behelst het wegfilteren van enerzijds spookbedrijven die een risico vormen om fraudevehicels te worden, en anderzijds aantoonbaar frauduleuze bedrijven. Tot op zekere hoogte kunnen we de procedure van de gerechtelijke ontbinding dan ook begrijpen als een ‘snellere en goedkopere’ en voor de ondernemingsrechtbank minder belastende insolventieprocedure, en dus een equivalent van het faillissement.
Meer stopzettingen via rechtbanken
Wanneer faillissementen en gerechtelijke ontbindingen samen worden bekeken, blijkt dat het aantal ondernemingen dat via een gerechtelijke uitspraak wordt stopgezet sinds 2019 met meer dan 30% is gestegen. In 2025 maakten de gerechtelijke ontbindingen al meer dan een kwart uit van alle gerechtelijke beëindigingen van ondernemingen. Binnen sommige arrondissementen zoals Brussel (38,97% in 2025), Henegouwen (37,48%), Waals-Brabant (35,73%) of Antwerpen (33,85%) nog een stuk meer.
Het is inderdaad opvallend dat de evolutie sterk verschilt per regio en rechtbank. Vooral Brussel en Antwerpen springen eruit. In Brussel werd in sommige jaren zelfs meer dan de helft van alle gerechtelijke beëindigingen gerealiseerd via gerechtelijke ontbinding. In Antwerpen zette de ondernemingsrechtbank recent sterk in op het opsporen van spookbedrijven, wat in 2025 resulteerde in meer dan duizend gerechtelijke ontbindingen.
Sterke regionale verschillen
De studie toont aan dat ondernemingsrechtbanken elk een eigen beleid voeren. Terwijl gerechtelijke ontbindingen in West- en Oost-Vlaanderen slechts ongeveer 6% van alle gerechtelijke beëindigingen vertegenwoordigen, loopt dat aandeel in Brussel op tot bijna 39%.
Volgens GraydonCreditsafe wijst dit op grote verschillen in aanpak tussen arrondissementen. Sommige rechtbanken gebruiken de procedure vooral om frauduleuze constructies uit te schakelen, terwijl andere ze inzetten als sneller en goedkoper alternatief voor faillissementen zonder activa.
400.000 spookbedrijven
GraydonCreditsafe waarschuwt tegelijk dat België nog steeds een enorme populatie slapende ondernemingen telt. Volgens de studie zijn er vandaag ongeveer 400.000 spookbedrijven actief geregistreerd in België. Daarnaast vertoont naar schatting 1 op de 100 ondernemingen kenmerken die kunnen wijzen op frauduleuze intenties.
“De klassieke financiële analyse volstaat niet langer om alle risico’s correct in te schatten”, aldus Van den Broele. “Fraude, spookbedrijven en insolventie zijn verschillende risico’s die elk een aparte aanpak vereisen.”
